İran

Onlarca medeniyete ev sahibliği yapmış,tarihe tanık olmuş bu topraklarda bulunmak farklı bir deneyim oldu.Kadınların giyim tarzı kapalı ve başlarına attıkları başörtüyle gezmek zorunda olsalarda burun estetiği,makyaj konusunda çok bakımlı iran kadınları görüyorsunuz.Dağcılık milli sporları ve bir çok bayan dağçcı bu sporu yapıyor.Tahran modern bir şehir,İsfehan tam bir truzim şehri,Yezd kumdan evleri ve Zerdüştlük dininin merkezi olmasıyla öne çıkan mistik bir şehir,molla şehri Kum sarık-cübbe ve çarşafın dikkat çektiği Hz.Masume nin mezarıyla kutsal hale gelmiş bir şehir,Kashan Şah Abbas’ın kumdan kalesiyle Unesco Dünya mirasına girmiş küçük bir şehir.

YEZD

Heybetli İran parsı Yezd girişinde size hoşgeldin diyor.Zerdüştlük dininin merkezi olan Yezd,inançların iç içe yaşadığı korunaklı bir şehir.Dar ara sokakları, kum evleri,evlerin üzerindeki havayı soğutarak aşağıya veren kanalları,İrana özgü cami mimarisiyle,çöl yaşantısı tadında bir şehir Yezd.Sabah kahvaltısını ciğer ve kebapla yapan Yezd lilere bizde katiliyoruz.Caddeler canlı, kalabalık, doğunun mistik havası her yere sinmiş,o kadar rahat geziyoruz ki,rahatsız olmadan,rahatsız edilmeden Kum duvarlı sokaklardan,yapılardan geçerken tüm doğal dokuya dokunarak geçiyorsunuz.İran da şaşırmaya devam ediyoruz.

Zerdüştlük

M.Ö 600 lu yıllarda İran da ortaya çıkan,kendi peygamberinin adıyla anılan, tek Tanrı(Ahura Mazda)ya inanılan Zerdüştlük veya Mazdeizim dini.Kutsal kitabı Avesta olan,ölümden sonra hayata inanan,ahiret hayatında geçilmesi gereken Karşılık köprüsü(Cinvat Peretu)ne inanılan,insan yaşamının iyi ve kötü şeklinde savaşı şeklinde anlatan,iyilik Ahura Mazda dan,kötülük Ehrimen dan olduğuna inanılan, günde 5 defa ibadeti olan,Kıplesi güneş ,güneş olmadığı zaman ateş olan bireysel veya toplu ibadet eden Zerdüştlük,bir çok yönden İslami inanç a bezerlik gösterir.Ahlaki öğreti iyi düşünce,iyi söz,temizlik,merhamet,hayvanlara şefkat,yararlı iş görmek ve yardım etmek.
Bizim yanlış bildiğimiz bir inanç sistemi,ateşe tapmayan,önemseyen,öğreti ve kuralları hak dinlere benzeyen,İran in tek Tanrılı resmi dini olan bir inanç sistemi,ayrıntılarını araştırıp okuduğunuzda göreceksiniz. İran gezimizin Yezd deki ilk durağı olan bu inanç sistemi hala inananları ile ayakta durmaya devam ediyor,inanmayacak siniz ama hemde İran da.İran ı da yanlış tanıyor olabilir miyiz??

İSFEHAN

Adını çok duyduğumuz,İran’ın eski başkentlerinden olan İsfehan a büyük bir merakla gittik.Ve bu şehir için neden “dünyanın yarısı “dendiğini görmüş olduk.Şehrin merkezi Nakşı Cihan Meydanı (İmam meydanı),Bab-ı Ali Sarayı,Şeyh Lütfullah Cami den oluşan,medeniyet ve tarih kokan büyük bir dikdörtgen meydan.Bu meydana çıkan onlarca yol insan ve dükkanlarla dolu, müthiş bir cazibe ve alış veriş merkezi.Meydanın kendi içindeki dükkanlarda İran a ait halı ve turistik eşyalarının muhteşem örnekleri ile dolu.Meydan hep hareketli ama akşam üstü ailelerin piknik alanına dönüyor ve gecenin geç saatine kadar devam ediyor.İsfehan sokaklarında gecenin geç vakitlerinde dolaşan yalnız bayanlarla ne kadar güvenli bir şehir olduğunu da gösteriyor.Meydanın etkisinden kurtulup şehrin başka bir semboli Sio Se Pol (33 sütunlu)köprüsüne geldiğinizde ayrı bir hayranlık duyuyorsunuz.Köprü nun 300 mt uzunluğu ve 14mt genişliği ile harika mimarisına mı Şaşırmalı!!yoksa üstünde 6 değişik köprü kurulan Zayendeh Nehrinin kurumuş olmasına mı bilemedim.Devasa nehre yapılan devasa köprüden sonra yakındaki Hacu Köprüsüne uğruyoruz. Çok şöhretli olmayan bu köprüyü mutlaka görün. Baraj tekniği ile yapılmış 133 mt uzunluğu,12 mt genişliği 23 kemeri bulunan yine muhteşem bir mimarlık eseri.İran da camiler çok süslü,ayna ve avizeler vazgeçilmezleri.Cami ye girince ilk anda bu ışıltı sizi etkilerken bir süre sonra gözünüzü almaya, baş ağrısı yapmaya başlıyor veya biz öyle hissettik.Camilerde mutlaka ziyaret edilmeli.Taksiye sakın pazarlıksız binmeyin,İran halısı alırken de dikkat tabi.UNESCO da İSFEHAN ın hakkını teslim etmiş,mutlaka görülmesi gereken tarih kokulu şehirlerden biri İSFEHAN.Yemek için kebabı tercih edin,boyun da çok lezzetli,pilav her yerde karşınıza çıksa da lezzeti tartışılır.

Manar Jonban İsfehan
Belki de dünyanın tek sallanan minaresi Manar Jonban İsfehan da ayrı bir merak merkezi.Gözünüzle görmeden inanmıyorsunuz.1316 yılında İnşa Edilen Amu Apdullah Garladani türbesine sonradan ilave edilen,yaklaşık 600 yıldır sallanan minareler yanlışlıkla mı?,mimari deha mı?yoksa türbenin manevi yönümü bilinmez,biz bu ilginç eserin tadını çıkarıyoruz. Her yarım saat te bir bir görevli minareyi sallayarak olayın gerçekliğini gösteriyor

KUM( QUM)

Mollar şehri çekinerek gittiğimiz bir şehirdi.Şehirde ilk göze çarpan sarıklı-sakallı mollalar ve çarşaflı kadınların çokluğuydu.Şehir merkezindeki büyük Hz.Masume (Şia inancına göre 12 imam’ın 6.) türbesi ve camiisi var.Büyük giriş kapısından içeri girin,diğer kapılarda görevli kişiler mekanın kutsallığı nedeniyle sizi içeri almaya biliyor.Cami duvarlarının ayna kaplaması,öpülen taşlar ve bir çok ritüelleri görme şansınız olacaktır.Fotoğraf çekmek yasak,çaktırmadan çekmenin yolu size gülümseyen görevliye denk gelirseniz onun müsadesiyle çekmek

Tam bir şark şehri caddeler,sokaklar,kıpır kıpır,seyyar satıcılar tüm cadde boyunca,kapalı çarşı denemez ama o tarz dükkanların olduğu yerler,mısır çarşısını andıran yiyecek üzerine sokak aralarının hareketli olduğu kısım caminin tam karşısında,meyveden,sebzeye,kahvaltılıktan çereze ve küçük fast food tarzı yerler.Bizde ayak üstü pizzalarının tadına bakıyoruz,başarılı.

Çekinerek girdiğimiz şehirde çok rahat dolaşıyor,alış veriş yapıyor,selamlaşıyoruz,Türk müsün deyip,hoşgeldin diyorlar.İran gerçekten bildiğimiz gibi olmadığını burda tekrar yaşıyoruz.

KASHAN

Unesco Dünya Mirasına giren ŞAH ABBAS kalesi bizi Kashan a çekti.Şehre hemen girişte sizi kumdan kale bekliyor,dışarıdan basit bir kale izlenimini veriyor.Etrafı çay bahçesi,restaurant tarzı hareketli ve insanların ilgi gösterdiği bi yer.Kalenin içine girince kumdan kalenin içinde suyun gezintisine,etrafındaki yapılara,içindeki yeşilliğe hayran oluyorsunuz.Kalenin içinde havuzlar,havuzlardan çıkan su kanalları kale duvarları gibi kalenin dört tarafına dolaşıyor,su olunca yeşil hayat buluyor ve ortaya muhteşem bir ŞEYH ABBAS kalesi çıkıyor.Büyük bir keyfle ziyaretimizi tamamlıyoruz ama Kashan bitmiyor.Tarihi Agha Bozork camii,bir kompleks şeklinde hala ayakta.Dikdörtgen yapıya sahip caminin altı aşevi,konaklama,yaşam alanı,üst kısımlar ibadet,eğitim.Aslında ev mimamarisinin büyük ölçeklisi ve gösterişlisi diyebiliriz.

TAHRAN

Modern ve büyük bir şehir Tahran.Şehrin simgelerinden Azadi Anıtı gece çok gösterişli duruyor,televizyon kulesinin olduğu semt ise en modern yerlerinden.Sabah saatlerinde yağda yumurtanın değişik versiyonuyla yapılan kahvatı bize de lezzetli geliyor,yabancı olduğumuzu fark ettikleri için kendi tabaklarınında kinin de tadına bakmamızı istiyorlar,tarzança da olsa keyifli sohbet ediyoruz.10 km uzunluğunda Bazar-ı Bozurg (Büyük pazar)kapalı çarşısı en meşhur yeri,girdiğiniz zaman çıkamadığınız,her türlü eşyayı içinde barındıran,adı gibi büyük bir pazar.Pazarın dış sokağı da müthiş hareketli,trafiğe kapalı olması tadına vararak gezmenizi sağlıyor.Soğuk meyva içeçeklerini mutlaka deneyin,çok lezzetli.Taze İran fıstığı ve taze hurmayı da yemenizi tavsiye ederim.Aynı cadde üzerindeki Gülistan sarayı başka bir ziyaret noktası.

Humeyni camii şu ana kadar gördüğüm en görkemli  ve büyük camilerden.İçerde kullanılan renk ve ışık birbirine muhteşem yakışmış,her noktası ince ince işlenmiş,modern ve etkileyici caminin ortasında Humeyni’nin mezarı var.Caminin dışıda misafirleri ağırlayacak şekilde büyük ve yeşil alan olarak yapılmış.Burda uzun zaman geçirdikleri anlaşılıyor.Mutlaka görülmesi gereken bir cami.

İran bizi çok şaşırttı,anlatılan İran la ,gezdiğimiz İran çok farklı.Çok rahat güven içinde gezdiğimiz bir ülke oldu.Beş şehir  ayrı yapılara sahip olmasına rağmen hepsinde çok rahat ettik,öyle ki Yezd  şehrine gelmeden önce bir parkta konakladık,parkta kadın-erkek,çoluk-çoçuk ailece açıkta o kadar rahat yatıyorlardı ki bundan etkilenerek çadır bile kurmadan yattık.-Giyim tarzı ki kendi kültür ve inançlarına göre şekillenmesi çok normal.Korkmadan gidebilirsiniz.

Yukarıda gezdiğimiz tüm noktalar engelli kardeşlerimiz de rahat rahat gezebilirler.

 

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir